Aşı

Ne yapılır

Aşıyla mikrobun zayıflatılmış hâlini veririz; vücut onu önceden tanır, gerçeğiyle karşılaşınca hazırlıklı olur. Böylece bağışıklık sistemi etkeni önceden tanır. Aşı yapılmış hayvanlarda hastalığın daha hafif seyrettiği bilinir; ancak oluşan yanıt her hastada aynı düzeyde olmayabilir.

Yavrularda aşılama tek seferde bitmez. Anneden gelen bağışıklık zamanla azalır ve aşının beklenen yanıtı vermesi için belirli aralıklarla tekrar yapılır. Bu yüzden yavru aşı programı birkaç haftaya yayılır ve tarihlerin kaçırılmaması önemlidir.

Köpeklerde karma aşı gençlik hastalığı, parvovirüs, hepatit ve leptospiroz gibi etkenleri kapsar. Kedilerde karma aşı üst solunum yolu virüsleri ile panlökopeni etkenini kapsar. Kuduz aşısı ayrı uygulanır ve mevzuat gereği yaptırılması gereken aşıdır.

Aşı yapılmadan önce hasta muayene edilir. Ateşi olan, ishalli, halsiz ya da parazit yükü olan hayvanda aşı ertelenir; bağışıklık sistemi başka bir işle meşgulken aşı beklenen yanıtı vermeyebilir.

Her uygulama aşı karnesine tarihi ve aşının adıyla yazılır. Seyahatte, hayvanınızı pansiyona ya da otele bırakırken, yurt dışına çıkarken karne sorulur; kaybetmeyeceğiniz bir yerde saklayın.

Kime, ne zaman gerekir

• Yeni sahiplenilen ya da satın alınan yavru kedi ve köpekler.
• Aşı tekrarı zamanı gelmiş erişkin hastalar.
• Aşı geçmişi bilinmeyen, sokaktan alınmış hayvanlar.
• Pansiyona ya da otele bırakılacak, seyahat edecek hastalar.
• Kuduz aşısı, dışarı çıkma durumundan bağımsız olarak mevzuat gereği yaptırılır.
• Evden hiç çıkmayan kedilerde de bazı etkenler eşya ve kıyafetle eve taşınabildiği için aşı programı hastanın yaşam koşullarına göre belirlenir.

Klinikte nasıl uygulanır

1. Kaydınız alınır, varsa aşı karnesi incelenir ve önceki tarihlere bakılır.
2. Hasta muayene edilir; ateşi, genel durumu ve parazit yükü değerlendirilir.
3. Uygun görülürse aşı deri altına uygulanır.
4. Uygulama tarihi, aşının adı ve bir sonraki tarih karneye yazılır.
5. Aşırı duyarlılık ihtimaline karşı klinikte kısa süre beklemeniz istenebilir.

Gelmeden önce

• Randevu gerekmez; çalışma saatleri içinde gelebilirsiniz.
• Varsa aşı karnesini getirin. Karne yoksa önceki aşıların tarihini bildiğiniz kadarıyla not edin.
• İç ve dış parazit uygulaması yapılmamışsa aşıdan önce yapılması gerekir; bunu muayenede birlikte değerlendiririz.
• Hastanın son günlerde kusma, ishal, öksürük gibi bir şikâyeti olduysa mutlaka söyleyin.
• Aç gelmesi gerekmez; aşı için açlık şartı yoktur.
• Aşıdan sonra klinikte kısa süre beklemeniz istenebilir, programınızı buna göre ayarlayın.
• Kedinizi taşıma kutusunda, köpeğinizi tasmalı getirin.

İşlemden sonra

• Aşı günü ve ertesi gün hafif uyuşukluk, iştahta azalma ve aşı yerinde hassasiyet görülebilir; genellikle bir iki gün içinde geçer.
• Aşı yerinde küçük bir şişlik olabilir. Büyüyor, sertleşiyor ya da haftalarca geçmiyorsa gösterin.
• Aşıdan sonraki birkaç gün ağır egzersizden ve banyodan kaçının.
• Bağışıklığın oluşması zaman alır. Yavru aşı programı tamamlanmadan köpeğinizi kalabalık parklara, kedinizi başka kedilerle temas edeceği ortamlara çıkarmayın.
• Bir sonraki aşı tarihini karneye yazarız; o tarihte tekrar bekleriz.
• Karneyi saklayın ve her ziyarette yanınızda getirin.

Sık sorulanlar