Kan tahlili

Ne yapılır

Kan tahlilinde iki şeye bakarız. Kan sayımı alyuvar, akyuvar ve trombosit değerlerini gösterir; kansızlık, iltihap ve pıhtılaşmayla ilgili bilgi verir. Biyokimya ise karaciğer, böbrek, kan şekeri ve protein gibi değerleri gösterir.

Kan genellikle ön bacak ya da boyun toplardamarından alınır. Damarın görülmesi ve bölgenin temizlenmesi için küçük bir alanın tüyleri kısaltılabilir. Alınan miktar hastanın vücut ağırlığına göre, tetkik için gereken kadar belirlenir.

Tahlil tek başına teşhis değildir. Değerler muayene bulguları, hastanın yaşı, şikâyetin ne kadardır sürdüğü ve gerekiyorsa görüntüleme sonuçlarıyla birlikte okunur. Bu yüzden sonucu size sayı olarak değil, hastanızın durumuyla birlikte anlatırız.

Bazı biyokimya değerleri son yenen öğünden etkilenir. Planlı tahlillerde hastanın aç getirilmesi bu yüzden istenir. Acil durumlarda açlık koşulu aranmaz, tahlil beklenmeden yapılır.

Kime, ne zaman gerekir

• Genel anestezi gerektiren işlemlerden önce, örneğin kısırlaştırma ve diş temizliğinde.
• Kusma, ishal, iştahsızlık, kilo kaybı gibi şikâyeti sürenlerde.
• Çok su içme ve çok idrar yapma görülen hastalarda.
• Sebebi bulunamayan halsizlik ve durgunlukta.
• Yaşı ilerlemiş hastalarda düzenli kontrol amacıyla.
• Sürekli ilaç kullanan hastalarda ilacın organları nasıl etkilediğini izlemek için.
• Muayenede diş eti ve göz kapağı içinin solgun görüldüğü hastalarda.

Klinikte nasıl uygulanır

1. Muayene yapılır ve hangi tetkiklerin gerektiği belirlenir.
2. Ön bacak ya da boyun toplardamarından örnek alınır; bölgedeki tüyler kısaltılabilir.
3. Örnek klinikte çalışılır.
4. Sonuçlar muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir ve size anlatılır.
5. Gerekirse tedaviye aynı ziyarette başlanır ya da ek tetkik istenir.

Gelmeden önce

• Planlı tahlillerde hastayı 8-12 saat aç getirin; suyunu kesmeyin.
• Acil bir şikâyetle geliyorsanız açlığı beklemeyin, hastayı hemen getirin.
• Sürekli kullandığı ilaç varsa kutularını getirin ve son ne zaman verdiğinizi söyleyin; bazı ilaçlar sonucu etkiler.
• Şikâyetin ne zaman başladığını, kusma ya da ishal varsa kaç kez tekrarladığını not edip gelin.
• Varsa önceki tahlil çıktılarını yanınıza alın; değerlerin nasıl değiştiğini görmek önemlidir.
• Kedinizi taşıma kutusunda getirin; kan alınırken hastanın sakin tutulması gerekir.

İşlemden sonra

• Kan alınan bölgeye kısa süre baskı uygulanır. Küçük bir morluk olabilir, birkaç gün içinde geçer.
• Bölgenin tüyü kısaltıldıysa zamanla uzar.
• Aç getirdiyseniz tahlilden sonra yemeğini verebilirsiniz, kısıtlama gerekmez.
• Sonuçlar aynı ziyarette değerlendirilir; gerekirse tedaviye o gün başlanır.
• Bazı değerlerin belirli bir süre sonra tekrar bakılması istenebilir; kontrol tarihini birlikte belirleriz.
• Tahlil çıktısını saklayın. Sonraki kontrollerde önceki değerlerle karşılaştırmak, tek bir sonuca bakmaktan daha çok şey söyler.

Sık sorulanlar